"dejeuner du matin"

Πρώτον:σε θέλουνε ακίνδυνη και να ξεχνάς
και ύστερα καλή μ'αυτούς φιλεναδίτσα
τρυφερή
υποσχετική
οι αχρείοι.
Φωνή μου ράτσα υψικάμινου από πλευρό
ανοιχτό του αίλουρου,της ανηφόρας
από τα εννιά σκοινιά του βούρδουλα
κι ο ήλιος φίδι μες στο σύρμα.
Μην ξεχάσεις ΦΤΥΣ'ΤΟΥΣ.
Ας περιμένουν να σε σβήσω με νερό
ή κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων
ας περιμένουν οι αχρείοι.

P.S: επειδή για κάποιους το πρωινό ξύπνημα λειτουργεί διεγερτικά, δυναμώνει τη φωνή και πολλαπλασιάζει τον αντίλαλό της..Ο νοών νοείτω

Εικόνες από άμμο...

Μήπως μόνο στις σκιές ο κόσμος είναι υπέροχος...

"Η Χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα"

Ένα κεντρικό χαρακτηριστικό του αφηγήματος αγωνίας είναι ότι προκαλεί έντονη ευχαρίστηση συνήθως επιφανειακή. Κανείς βέβαια δεν περιμένει βαθιές σκέψεις η ολόκληρα κατεβατά χωρίς δράση όπως τονίζει χαρακτηριστικά και η Πατρίσια Χαϊσμιθ στο «Πώς να γράψετε ένα μυθιστόρημα αγωνίας και δράσης» αλλά η ομορφιά του είδους έγκειται στο ότι ένας συγγραφέας, εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να καταγράψει τις βαθύτερες σκέψεις του χωρίς την παραμικρή δράση γιατί τα συμφραζόμενα αποτελούν μια συναρπαστική ιστορία. Αν εξάλλου μία ιστορία είναι καλή και διασκεδαστική μπορεί να την απολαύσει ο οποιοσδήποτε τόσο ο διανοούμενος όσο και ο λάτρης του μυστηρίου.

Το βιβλίο το διάβασα σε 12 ώρες αν αυτό σημαίνει κάτι. Σε αυτές έκανα διάλειμμα για φαγητό και πρόλαβα να τρακάρω ένα αυτοκίνητο που δεν ήταν δικό μου λόγω απαράδεκτης απροσεξίας και «εφηβικής» ηλιθιότητας.


Πίσω στα δικά μας ο Δημήτρης Μαμαλούκας μας προσφέρει μία ιστορία αγωνίας και δράσης που λίγο πολύ έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά με εξαίρεση τις «βαθύτερες σκέψεις» που εμφανίζονται ελάχιστα και προσωπικά δεν με πειράζει καθόλου. Ίσως η εμβάθυνση στην οποία προχώρησε ο συγγραφέας σχετίζεται με τους ήρωες του βιβλίου αλλά θα πρέπει να έχετε διαβάσει την «Απαγωγή του εκδότη» για να καταλάβετε τι ακριβώς εννοώ.

«Δύναμη»: Νομίζω ότι η δύναμη του βιβλίου είναι η ιδέα. Η χαμένη βιβλιοθήκη και επειδή και προσωπικά δεν πετάω τίποτα με κράτησε. Γοητευτική ροή κινηματογραφική πλοκή κοφτή γραφή κάτι που δίνει στο κείμενο ένα γοργό ρυθμό, πολύ ταιριαστό με το περιεχόμενο.

«Σκέψη»: Σκέφτομαι τώρα ότι οι χαρακτήρες εμφανίζονται υπερβολικά αθώοι και απερίσκεπτοι γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στη ροή του βιβλίου αλλά προσωπικά τεστάρει το βιβλίο αγγίζοντας τα όρια του παραμυθιού.

«Τεχνική»: Δυστυχώς η πλοκή γίνεται κάπου προβλέψιμη αλλά σε γενικές γραμμές οι ιστορίες δένουν καλά μεταξύ τους και κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος.

«Υπομονή»: Οι ερωτικές σκηνές του βιβλίου αποτελούν ζήτημα υπομονής μέχρι να περάσουν. Ευτυχώς είναι λίγες.

Το βιβλίο το απόλαυσα πραγματικά. Μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον και τα οποια λίγα μειονεκτήματα που διέκρινα κατα την προσωπική μου άποψη αποτελούν απλές σταγόνες.

Σημειώσεις.
Ο Δημήτρης Μαμαλούκας χειρίζεται με μεγάλη άνεση τον κοσμοπολίτικο αέρα της γειτονικής Ιταλίας χρησιμοποιώντας δοκιμασμένους αφηγηματικούς τρόπους. Λες και έχω ταξιδέψει στην γειτονική χώρα.

Μία μαύρη Alfa Romeo 156 δεν πρόκειται ποτέ να προδώσει το αφεντικό της την κρίσιμη στιγμή. Έχοντας μια μαύρη Alfa Romeo 149 το γνωρίζω εκ πείρας.

Για τους μη μυημένους όλα τα αυτοκίνητα που αναφέρει στο βιβλίο του ο συγγραφέας έκτος από κάτι YARIS και Punto είναι κομμάτια συλλεκτικά. Και επειδή δεν μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό να λίγα στοιχεία και μία φωτογραφία από το αυτοκίνητο που οδήγησε έστω και για μία φορά ο ήρωας του βιβλίου. Επίσης μία φωτογραφία από το δεύτερο αυτοκίνητο το «τρακαρισμένο» και το θηρίο του Ιβάν...

Alfa Romeo Montreal

ΕΤΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: 1970-1977
ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ: 8 κύλινδροι σε 90ο - V
ΚΥΒΙΣΜΟΣ: 2593 cc
ΙΠΠΟΔΥΝΑΜΗ: 200 BHP στις 6500 σ.α.λ.
ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ: πάνω από 220 χ.α.ω.


Το πολυτελές αγωνιστικό αυτοκίνητο του μέλλοντος. Το πρωτότυπο, σχεδιασμένο από τον Bertone, παρουσιάστηκε το 1967 στην Παγκόσμια Εκθεση του Μόντρεαλ (εξ ου και το όνομα) για τα 100 χρόνια Καναδικής Ομοσπονδίας, σαν το μοντέλο που είναι ένα βήμα μπροστά από την τεχνολογική πρόοδο της εποχής του. Το 1970, η Alfa Romeo άρχισε τη μαζική παραγωγή της ιδέας που παρουσιάστηκε στο Μόντρεαλ και παρουσίασε το αποτέλεσμα στην Εκθεση Αυτοκινήτων στη Γενεύη.

Οταν ένα αυτοκίνητο ανώτερης κλάσης και κύρους, ικανό να αποδώσει σε επίπεδο αγώνων, αλλά με κινητήρα και μηχανικά χαρακτηριστικά τέτοια που το έκαναν πρακτικό για καθημερινή οδήγηση στην πόλη. Ο κινητήρας 8-cylider V προήλθε από την 33, προστέθηκε μηχανική ανάφλεξη Spica και το αυτοκίνητο έφτανε 200 BHP, με μέγιστη ταχύτητα πάνω από 220 χιλ/ώρα.Ο χώρος των επιβατών της Montreal ήταν κομψός και εκλεπτυσμένος με λειτουργικά καθίσματα, κουμπιά ελέγχου με εύκολη πρόσβαση και αντιθαμβωτικό ταμπλό οργάνων. Το αρχικό αμάξωμα χαρακτηριζόταν από κυρτές αεροδυναμικές γραμμές με επίπεδο καπό και μπροστινά φώτα μέσα σε περσίδες, κοφτή ουρά και προφυλακτήρες μονταρισμένους στη γραμμή του αμαξώματος. Απόδοση, ασφάλεια και άνεση ήταν τα στοιθεία ποιότητας που έκαναν τη Montreal ένα από τα πιο αγαπημένα σπορ αυτοκίνητα πολυτελείας.

Τώρα πως του έκανε καρδιά να παρουσιάσει τρακαρισμένη μια Lamborghini Espada ένας ΘΕΟΣ ξέρει. Και κάτι τελευταίο το Cayenne Gemballa που οδηγούσε ο Ιβάν πωλείεται και στην Ελλάδα προς περίπου 199.000 ευρώ.

Αντε ελπίζω οι πωλήσεις αγαπητέ να πηγαίνουν καλα...

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΩΓΟΥ: ΕΡΩΤΑΣ ΘΑΝΑΤΟΥ - ΑΓΑΠΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΣΠΥΡΑΤΟΥ

Και μια που με το καινούργιο βιβλίο της Αγάπης Βιργινίας Σπυράτου η Κατερίνα Γώγου ξανάρχεται στην επικαιρότητα, ας μείνουμε λίγο ακόμα σ` αυτήν.

“…«Ντούκου ντούκου η γραφομηχανή, φαίνεται εμπνέει το ντούκου ντούκου», την πείραζε ο Νικόλας Άσιμος. Κι ας ήξερε πως κι η Κατερίνα Κροκανθρώπους αναζητούσε. Αλλά κι εκείνη τον προειδοποιούσε: «Ξέρω πως ποτέ δε σημαδεύουνε στα πόδια. Στο μυαλό είν` ο στόχος, το νου σου, ε;»
«Πρέζες υπάρχουν πολλές, αλλά η ηρωίνη σκοτώνει», της τραγουδούσε ο Παύλος Σιδηρόπουλος και η Κατερίνα έδειχνε να συμφωνεί: «Μιλάω για την ηρωίνη γιατί αποδεκάτισε τα παιδιά»…”

Συνήθως δεν θέλω να μιλώ γι` ανθρώπους σαν κι αυτούς. Τι να πει άλλωστε κανείς και να μη νιώσει άβολα με τον ίδιο του τον εαυτό; Όμως, μόλις διάβασα ένα βιβλίο γραμμένο για την Κατερίνα Γώγου που, κατά κάποιον τρόπο, ήρθε και με βρήκε μόνο του, ακριβώς λίγες μέρες μετά την έκδοσή του.
Το βιβλίο τιτλοφορείται: «Κατερίνα Γώγου: Έρωτας Θανάτου» και πρόκειται για μια διασκευή τμήματος της διατριβής της Αγάπης Βιργινίας Σπυράτου. Η συγγραφέας, αφού προσδιορίζει το χρονικό και γεωγραφικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Γώγου μεγάλωσε, έζησε και έδρασε, λαμβάνοντας υπ` όψην τις πολιτικές συνθήκες και τις κοινωνικές επιδράσεις, καταφέρνει να ερμηνεύσει και να φωτίσει αρκετές άγνωστες πτυχές τόσο του έργου της όσο και της ίδιας, της προσωπικότητάς της, του ψυχισμού της, της κατάληξής της.
Πέρα από τα στοιχεία που δίνονται συγκεκριμένα για τη ζωή και το έργο της Γώγου, μέσα από τη μελέτη αυτή γίνεται έκδηλο το πώς το σύστημα χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να εξοντώσει ό,τι θεωρεί απειλή για το ίδιο, για να απομακρύνει και να ισοπεδώσει κάθε τι ασυμβίβαστο, προοδευτικό και ανθρώπινο. Δύο βασικές τακτικές φαίνονται να υπερισχύουν. Είτε προσπαθεί να σε αφομοιώσει, να σε ρίξει στα δίχτυα του καταναλωτισμού, να σε εθίσει «στο φτηνό, στο εύχρηστο και στο εφήμερο», να σ` οδηγήσει ν` ανταλλάξεις τις επαναστατικές σου ιδέες με τη μικροαστική άνεση, είτε σε περιθωριοποιεί.

Από την εισαγωγή (Γιάννης Δεληγιάννης):
«…Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 στην πολιτική και στο πεδίο της κουλτούρας η υπέρβαση του εφικτού υπήρξε το στρατηγικό όραμα της νεολαίας…
Ο πολιτικός ριζοσπαστισμός της νεολαίας, που υπήρχε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, είτε συρρικνώθηκε είτε απορροφήθηκε από την κυρίαρχη ιδεολογία…
Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να αφομοιώσουν και ν` αποδεχτούν το ιδεολογικό vertigo μιας ολόκληρης γενιάς είτε περιχαρακώνονται σε μία αξιοπρεπή μοναχικότητα είτε συνεχίζουν ένα contra tempo πολιτικό ριζοσπαστισμό κυρίως στο χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και του αναρχισμού. Στο πεδίο της κουλτούρας η αντίσταση στο φτηνό, το χυδαίο και το εύκολο καθίσταται ένας δυσκολοδιάβατος μοναχικός δρόμος, που συχνά πολλαπλασιάζει τα εσωτερικά αδιέξοδα και κονιορτοποιεί την ψυχική ισορροπία των ανθρώπων. Ο Νικόλας Άσιμος, η Κατερίνα Γώγου, ο Παύλος Σιδηρόπουλος είναι από αυτούς που δεν μπορούν ν` απεμπολήσουν τις αξίες τους και γι` αυτό παραδέρνουν…»

Φαίνεται πως δεν υπάρχει χρυσή τομή. Αν αντισταθείς και θες να παραμείνεις πιστός στις αρχές σου, χωρίς κανέναν συμβιβασμό στην αξιοπρέπεια και τα όνειρά σου ή, ακόμα περισσότερο, να αγωνιστείς για έναν κόσμο καλύτερο για όλους, δεν υπάρχει σωτηρία. Το σύστημα αυτό θα σε καταπιεί. Θα σ` εξοντώσει.


Κοίτα πώς χάνονται οι δρόμοι μες στους ανθρώπους…
Τα περίπτερα πώς κρυώνουνε απ` τις βρεμένες εφημερίδες
Ο ουρανός πώς τρυπιέται στα καλώδια
Και το τέλος της θάλασσας από το βάρος των πλοίων
Πόσο λυπημένες είναι οι ξεχασμένες ομπρέλες
στο τελευταίο δρομολόγιο
και το λάθος εκείνου που κατέβηκε στην πιο πριν στάση
Τα αφημένα ρούχα στο καθαριστήριο
και τη ντροπή σου
ύστερα από δύο χρόνια που βρήκες λεφτά
πώς να τα ζητήσεις
Πώς τσούκου τσούκου
αργά μεθοδικά
μας αλλοιώνουνε
να καθορίζουμε τη στάση μας στη ζωή
από το στυλ της καρέκλας…

(Από τη συλλογή ΙΔΙΩΝΥΜΟ)

Απ` το βιβλίο:
«…η Γώγου ασκούσε μέσα από το έργο της δριμεία κριτική στον καπιταλισμό και σε κάθε εξουσία, ενώ η ποίησή της γίνεται εσωστρεφής μόνο στις τελευταίες της συλλογές, όπου όμως, ακόμα και τότε, το ποιητικό Εγώ είναι πέρα για πέρα πολιτικοποιημένο. Η αυτοκαταστροφή έχει άμεση σχέση με την οικονομική εξαθλίωση και τη μοναξιά ως κοινωνικά φαινόμενα. Η Γώγου αντιλαμβάνεται όλες τις διαστάσεις της ζωής ως πολιτική και αρνείται να εγκαταλείψει την οργή της ή να συμβιβαστεί. Ήταν ανένδοτη και δεν μπορούσε να υποφέρει τον πόνο και την αθλιότητα του καπιταλισμού…
…Η Γώγου δεν είχε την πολυτέλεια να περιοριστεί σε μια χιουμοριστική αντιπαράθεση με την κοινωνία. Δεν υπέφερε από πλήξη ή από μποντλερικό spleen, αλλά από την κρατική εξουσία και την αστυνομοκρατία, από το σεξισμό και την αλλοτρίωση που προκαλεί ο καταναλωτισμός, από την προδοσία των παλιών συντρόφων…
…Υπάρχουν περιπτώσεις που όσο πιο έντονη είναι η τάση να ζει κανείς και να επιθυμεί, τόσο πιο ενεργή γίνεται η δύναμη της αυτοκαταστροφής. Όσο πιο πολύ επιθυμεί κανείς την επικοινωνία με τον άλλον τόσο πιο αβάσταχτο είναι το αίσθημα της μοναξιάς και της αποξένωσης. Όσο μεγαλύτερη γίνεται η προσδοκία να υπάρχει ενεργητικά τόσο περισσότερο βασανιστική είναι η αποδοχή ότι ο θάνατος μπορεί ανά πάσα στιγμή να καθορίσει το τέλος…»

Το βιβλίο περιέχει σύντομα βιογραφικά στοιχεία, τη βιβλιογραφία της Γώγου, τις ταινίες στις οποίες πήρε μέρος και αναλύσεις σε κάποια ποιήματά της. Περιλαμβάνει επίσης ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
Εγώ δεν θα ταράξω με δικά μου λόγια ούτε την ίδια τη Γώγου ούτε το έργο της. Θα πω μόνο ότι γεννήθηκε την 1 Ιουνίου του 1940 και έφυγε, αφού δεν άντεξε να συμβιβαστεί μα ούτε και να παλεύει αιωνίως μόνη, στις 3 Οκτώβρη του 1993 από υπερβολική δόση αλκοόλ και χαπιών. Όποιος ενδιαφέρεται, στο βιβλίο αυτό θα βρει ίσως περισσότερα απ` όσα ψάχνει.

Το παρακάτω ποίημα είναι αυτό με το οποίο εγώ γνώρισα την πραγματική Κατερίνα Γώγου (πολύ διαφορετική απ` αυτήν που γνώριζα ως τότε στις παλιές ελληνικές ταινίες) όταν η ζωγράφος-καθηγήτρια που είχα στο γυμνάσιο μας έβαλε να το ακούσουμε σε μία συγκλονιστική απαγγελία από την ίδια τη Γώγου (δίσκος: «Στο Δρόμο» σε μουσική του Κυριάκου Σφέτσα, για την ταινία του Π. Τάσσιου «Παραγγελιά») και μετά να ζωγραφίσουμε. (Πολύ προοδευτική κίνηση κι αυτή, ε; Αναρωτιέμαι αν η κοπέλα αυτή συνέχισε να διδάσκει και για πόσο… Τους ξέφυγε, η άτιμη!)
Εννοείται ότι σ` εκείνα τα χρόνια, μία τέτοια εμπειρία ακρόασης, δεν θα μπορούσε να μην γράψει μέσα μου. Κι είναι γι`αυτό που παραθέτω το συγκεκριμένο ποίημα της Γώγου κι όχι κάποιο άλλο:

Θα ρθει καιρός που θ` αλλάξουν τα πράγματα.
Να το θυμάσαι Μαρία.
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
πού τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
-μη βλέπεις εμένα- μην κλαις. Εσύ είσ` η ελπίδα
Άκου θάρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουνε γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
Δε θα υπάρχουνε πόρτες κλειστές
με γυρμένους απ` έξω
Και τη δουλειά θα τη διαλέγουμε
Δε θα μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι – σκέψου!- θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις κι έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι-καταπίεση-μοναξιά-τιμή-κέρδος-εξευτελισμός
για το μάθημα της ιστορίας.
Είναι Μαρία – δε θέλω να λέω ψέματα –
δύσκολοι καιροί.
Και θάρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω – μην περιμένεις κι από μένα πολλά –
τόσα έζησα τόσα έμαθα τόσα λέω
κι απ` όσα διάβασα ένα κρατάω καλά:
«Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος».
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
Παρ` όλα αυτά Μαρία.


Από την ποιητική συλλογή της Κατερίνας Γώγου: ΙΔΙΩΝΥΜΟ
(Εκδόσεις Καστανιώτη)

Το βιβλίο της ΑΓΑΠΗΣ ΒΙΡΓΙΝΙΑΣ ΣΠΥΡΑΤΟΥ: «ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΩΓΟΥ: ΕΡΩΤΑΣ ΘΑΝΑΤΟΥ» Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΠΕΛΑΓΟΣ.

Φένια

Για να θυμηθούμε την Κατερίνα που βιάστηκε να φύγει

Εκείνο που φοβάμαι πιο πολύ
είναι μη γίνω "ποιητής".
Μην κλειστώ στο δωμάτιο
ν΄αγναντεύω τη θάλασσα
κι απολησμονήσω.
Μην κλείσουν τα ράματα στις φλέβες μου
κι από θολές αναμνήσεις κι ειδήσεις της ΕΡΤ
μαυρίζω χαρτιά και πλασάρω απόψεις.
Μη με αποδεχτεί η ράτσα που μας έλειωσε
για να με χρησιμοποιήσει.
Μη γίνουν τα ουρλιαχτά μου μουρμούρισμα
για να κοιμίζω τους δικούς μου.
Μη μάθω μέτρο και τεχνική
και κλειστώ μέσα σ'αυτά
για να με τραγουδήσουν.
Μην πάρω μεγάλα κιάλια για να φέρω πιο κοντά
τις δολιοφθορές που δε θα παίρνω μέρος
μη με πιάσουν στην κούραση
παπάδες κι ακαδημαικοί
και πουστέψω
Εχουν όλους τους τρόπους αυτοί
και την καθημερινότητα που συνηθίζεις
όλα έτσι παν
σκυλιά μας έχουν κάνει να ντρεπόμαστε την αργία
περήφανοι για την ανεργία
Ετσι είναι.
Μας περιμένουν στη γωνιά
καλοί ψυχίατροι και κακοί αστυνόμοι.
Ο Μαρξ...
τον φοβάμαι
το μυαλό μου δρασκελάει κι αυτόν
αυτοί οι αλήτες φταίνε
δεν μπορώ γαμώτο να τελειώσω αυτό το γραφτό
μπορεί...ε;...μιαν άλλη μέρα...

"..οι κουρασμένοι χάνουν τη μάχη..",Bertold Brecht

Ζεστός,γεμάτος από το μαύρο του καπνού και το μαύρο της ψυχής τελικά ο φετινός Αύγουστος.Περίσσεψε ο πόνος κι ο θρήνος,η απελπισία κι η οδύνη.Αναυδους μας άφησε ο σουρρεαλισμός της ανικανότητας όταν αυτή συνάντησε τη βλακεία...
Ο στίχος του ποιητή που θυμίζω στον τίτλο,ένα στόχο έχει.Να μας αφυπνίσει,ώστε να καταλάβουμε καλύτερα τους επόμενους του:

"...από το τίποτα πρέπει να κάνετε κάτι
μα οι δυνατοί πρέπει να γίνουν τίποτα.
Αυτό που έχετε απαρνηθείτε το,
και πάρετε αυτό που σας αρνούνται...",

*** Εστω κι έτσι,εμείς ξαναβρισκόμαστε στο πατάρι της βιβλιοθήκης,
την Κυριακή 02/09/2007,στις 8 μ.μ

"ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ"

Πρώτα ήρθανε και συλλάβανε τους κομμουνιστές.
Δε μίλησα,επειδή δεν ήμουν κομμουνιστής...

Επειτα ήρθανε για τους Εβραίους.
Δε μίλησα,επειδή δεν ήμουν Εβραίος...

Μετά συλλάβανε τους εργάτες,μέλη συνδικάτων.
Δε μίλησα επειδή δεν ήμουν συνδικαλιστής.

Υστερα ήρθαν για τους καθολικούς.
Πάλι δε μίλησα επειδή ήμουν προτεστάντης...

Αλλά στο τέλος,όταν ήρθαν να πιάσουν εμένα,
ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΑΠΟΜΕΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ...

(Martin Niemoller,γερμανός πάστορας,φυλακίστηκε στο Sachsenhausen)

P.S:για τη Φένια

Ο ΖΕΣΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Κάτι ο καύσωνας, κάτι οι συζητήσεις που άναψαν για τον εμφύλιο (την ίδια ώρα που κάποιοι επέλεξαν να ανάψουν από άκρου εις άκρον την επικράτεια) , δημιούργησαν στους περισσότερους την ανάγκη για διακοπές . Με τα βιβλία υπό μάλης βέβαια..
Σας δίνω τις ευχές μου για το καλοκαίρι κι ελπίζω ότι στην εναρκτήριο συνάντηση του Σεπτέμβρίου, θα είμαστε όλοι μαυρισμένοι και μαχητικοί (αν γίνεται ποτέ περισσότερο!).
Αλλωστε εκκρεμεί η "Ασημίνα Λαίου".A propos, με όποιον από σας μίλησα για το βιβλίο εξέφρασε διαφορετική άποψη κι αυτό από μόνο του είναι ενδιαφέρον.
Θα επικοινωνήσω με όλους για να ορίσουμε την ημερομηνία επανασύνδεσης, στο γνωστό πατάρι της Ανω Τούμπας.


p.s: οι "εντός των τειχών", ας συνεχίσουν να γράφουν στο ιστολόγιο,έτσι για να μη χανόμαστε..

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΥΚΕΣΑΣ - ΜΠΛΑΝΚΟ

Ένας δολοφόνος συγγραφέων προκαλεί προβληματισμό σε πολίτες και αρχές και ταράζει τους λογοτεχνικούς κύκλους της χώρας. Μεθοδικότατος, οργανώνει τα εγκλήματά του με πλήρη συνείδηση και σιγουριά για το δίκιο της πράξης του. Στρέφεται συνειδητά εναντίον των συγγραφέων, καθώς τους θεωρεί υπερασπιστές και υποστηρικτές του συστήματος. Αυτό στο οποίο στοχεύει είναι να εξαφανίσει όλους αυτούς που με τα βιβλία τους το συντηρούν και το τροφοδοτούν. Να το αφήσει ανυπεράσπιστο, χωρίς τους «πνευματικούς» φύλακες-άγγελούς του. Όχι ότι ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του καλύτερο:

“Θα θεωρούσατε ότι ένας «σαλταρισμένος» σαν και του λόγου μου θα έπρεπε να βάλει στο μάτι τραπεζίτες, διευθυντές οργανισμών, μεγαλοδημοσιογράφους και άλλες σχετικές πατσαβούρες. Λάθος. Εγώ δεν ήθελα ν` αλλάξω το σύστημα. Μια χαρά περνάω κι εγώ γευόμενος τα αγαθά του. Εγώ ήθελα να αφήσω το σύστημα ανυπεράσπιστο. Μόνον αυτό. Να δούμε πώς θα λειτουργήσει χωρίς αντισώματα. Να μη γράφονται πια άλλες μπούρδες. Οι λέξεις που θα ξεστομίζονται «να καρφώνονται σαν πρόκες»”.

Προσωπικά, θεωρώ ότι δεν είναι και το πιο εύπεπτο βιβλίο στον κόσμο, αν και μικρό σε αριθμό σελίδων. Με την έννοια ότι είναι τόσο συμπυκνωμένο που δεν μπορείς να αφαιρεθείς χωρίς να χρειαστεί να ξαναδιαβάσεις μια παράγραφο που έχασες. Πολλές φορές χρειάστηκε να προσπαθήσω να αποκωδικοποιήσω σημεία του βιβλίου, να μπω στο πνεύμα της ειρωνείας του, όπου αυτή υπήρχε και να την καταλάβω, να γίνω πιο «υποψιασμένη». Με λίγα λόγια, το βιβλίο κινητοποιεί διεργασίες του μυαλού που συνήθως βρίσκονται σε αδράνεια.
Εμμέσως πλην σαφώς, κάνει λόγο για την ευθύνη των αποκαλούμενων «πνευματικών» ανθρώπων και την ασυνέπεια που χαρακτηρίζει τα λόγια και τις πράξεις τους.
Αναποδογυρίζει τα πράγματα, φανερώνει τον εφησυχασμό στον οποίο οδηγούν στην πραγματικότητα τα βιβλία μιας δήθεν ανησυχίας και οι διανοούμενοι συγγραφείς τους, των οποίων η «εξωβιβλιακή» ζωή βρίσκεται, τελικά, σε απόλυτη αρμονία με ό,τι προτάσσει το σύστημα.

“Τι βλακεία να ψάχνεις την ησυχία σε μια γωνιά με ένα βιβλίο…Διότι ένας άνθρωπος σε μια γωνιά με ένα βιβλίο στο χέρι, που θέλει την ησυχία του και μόνο, δεν είναι καν χριστιανός, ούτε Άγιος. Είναι βασιλιάς. Είναι υπουργός. Είναι συγγραφέας που πιστεύει ότι έπειτα από αυτόν δεν υπάρχει τίποτα. Ένα εγωπαθές κτήνος.
Εγώ βρήκα την ανησυχία…
Και αν έχεις αγαπήσει την ανησυχία που σου χαρίζουν τα βιβλία μαζί με την ελπίδα ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει, πρέπει να πας να αγοράζεις βιβλία που γράφουν τέτοιες βλακείες. Τέτοια σκουπίδια. Έχω γεμίσει τη γωνιά μου σκουπίδια. Πρέπει να τελειώνω με τα σκουπίδια.”

*********************

“Ο αγαπημένος μου συγγραφέας –δεν το χωρούσε ο νους μου- ήταν, σε αντίθεση με τα γραφτά του, ένας μικροαστός. Ένα καθωσπρέπει σκουλήκι, βολεμένο στη λάσπη του…Μόνο οι ήρωές του είχαν αγωνίες – αλλά ο ίδιος δεν διάβαζε τα βιβλία του.
Μετά ήρθε η φωτογραφία…
Όντως μια φωτογραφία λέει χίλιες λέξεις. Κι αν είχε φωτογραφηθεί νωρίτερα, θα είχα βγει από τον κόπο να διαβάσω χιλιάδες «δικές του»…
Ιδού λοιπόν το ίνδαλμά μου. Με παντουφλίτσα μπορντό βελούδινη, στολισμένη με ένα χρυσό σιρίτι γεμάτο αστεράκια. Με ένα εμπριμέ κάλυμμα πάνω στους καναπέδες. Ικανοποιητικό ντεκόρ για λιμενεργάτη του Σαουθάμπτον. Ό,τι πρέπει για διαφήμιση απορρυπαντικού. Αυτό ήταν το ίνδαλμά μου; Ένας κακόγουστος τύπος που υπεράσπιζε μετά μανίας την τάξη και το σύστημα, ό,τι τον βόλευε ή ό,τι δεν τον ξεβόλευε κυρίως. Όλο το μικροαστικό εμετό.”…

*********************

“Το σκέφτηκα αρκετά. Προσπαθούσα να «παίξω» διάφορες εκδοχές. Τι θα συνέβαινε όταν θα έπρεπε να πυροβολήσω; Κατέληξα ότι δεν είχε κανένα νόημα…
…Τα υπόλοιπα τα «έτρεξα» γρηγορότερα επειδή κάθε μέρα που περνούσε, ξυπνούσαν μέσα μου περισσότερες αμφιβολίες. Θα καταλάγιαζε ο θυμός. Θα ξημέρωνα μια μέρα που θα είχα συγχωρήσει την προπέτειά του. Θα γινόμουν και εγώ σαν κι αυτόν. Έτοιμος να συζητήσω τα πάντα σε ένα κλίμα εγκάρδιας μεγαθυμίας. Τι ωραία. Και μετά, αυτός θα γυρνούσε στα μεγαλεία του κι εγώ στη μιζέρια μου. Θα ξαναγινόμασταν οι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Αυτός γράφει. Εγώ πληρώνω για να διαβάζω. Κίβδηλο νόμισμα. Όπως και να το ρίξεις, πάντα πέφτει κεφάλι από πάνω. Όχι. Όχι. Η κάτω πλευρά είχε αποφασίσει να διεκδικήσει την ύπαρξή της…”
Ο Απόστολος Λυκεσάς παραβρέθηκε στις 7/6/2007 στην αίθουσα της Δημοτικής Κίνησης για την παρουσίαση του βιβλίου του «ΜΠΛΑΝΚΟ» από τον ποιητή Τόλη Νικηφόρου.
Εκεί ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για ένα πολιτικό βιβλίο και όχι αστυνομικό, όπως έχει χαρακτηριστεί από πολλούς. Στη συζήτηση που ακολούθησε μίλησε, μεταξύ άλλων, για την οργή του απέναντι στην υποκρισία που έχει κατακλύσει τα πάντα γύρω μας και για τη βία που ασκείται καθημερινά και με άπειρες μορφές. Έκανε μάλιστα και τον διαχωρισμό ανάμεσα στην ατομική βία, η οποία στις κοινωνίες μας είναι μη αποδεκτή και κατακριτέα, και τη «συλλογική» βία που ασκεί το ίδιο το σύστημα και που γίνεται καθολικά αποδεκτή. Είπε πως υπάρχει ένα «δίκιο» που νομιμοποιεί αυτή τη βία το οποίο σαφώς και είναι μια υποκρισία.
«Ομολόγησε» πως οι φόνοι του βιβλίου είναι ουσιαστικά πράξεις εσωτερικής λύτρωσης του ίδιου του Λυκεσά και πως τους σταμάτησε μεν ως συγγραφέας στο βιβλίο του, αλλά όχι και ως άνθρωπος μέσα στο μυαλό του. Ετοιμάζεται μάλιστα να διαπράξει κι άλλους σε επόμενο βιβλίο.
Στην ερώτηση αν είχε συγκεκριμένους συγγραφείς στο μυαλό του όταν έγραφε, αν δηλαδή οι ήρωες-θύματά του αντιστοιχούν σε πραγματικά πρόσωπα, απάντησε ένα πλήρες «ΝΑΙ».
Τέλος, εξήγησε ότι η επιλογή συγγραφέων ως των θυμάτων του βιβλίου ήταν απόλυτα συνειδητή, καθώς οι συγγραφείς, μπορεί μεν να επηρεάζουν ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων σε σχέση πχ. με τα ΜΜΕ, όμως αυτό ακριβώς το ποσοστό, η μερίδα του κόσμου που διαβάζει, είναι και το πιο κρίσιμο.

Από τα πιο ουσιαστικά βιβλία που έχω διαβάσει.
Και τώρα αναρωτιέμαι: μήπως θα πρέπει ν` αρχίσω ν` ανησυχώ που εγώ μ` αυτό το βιβλίο ανησύχησα;…



ΥΓ: Το βιβλίο του Απόστολου Λυκεσά ΜΠΛΑΝΚΟ, κυκλοφορεί απ` τις εκδόσεις «βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ»

Φένια

[ Το post δημοσιεύεται αυτούσιο και στο blog Ανήσυχες Μέρες.]

"Καλοκαιρινές" προτάσεις

Επειδή το καλοκαιράκι ξεκίνησε και όλο και θα βρεθούμε σε κάποια παραλία κάνω μερικές προτάσεις για βιβλία. Θα πρέπει να σας ομολογήσω ότι τρέφω μια ιδιαίτερη συμπάθεια στο αστυνομικό μυθιστόρημα παρά το γεγονός ότι μερικοί δεν το θεωρούν λογοτεχνία. Η φωτογράφηση έγινε στο δωμάτιο μου μια νύχτα με 45 βαθμούς και από κινητό τηλέφωνο. Επομένως συγχωρέστε μου τον ερασιτεχνισμό...

Πάμε λοιπόν...

Τι καλύτερη αρχή από τα «Ελληνικά Εγκλήματα» για ξεκίνημα. Θα τους βρείτε όλους εκεί μέσα Μάρκαρη, Μαρτινίδη, Αποστολίδη και πολλούς ακόμα. Οι ιστορίες διαβάζονται εύκολα είναι αυτοτελείς και δεν είναι μεγάλες επομένως καθόλου άγχος από τον όγκο του βιβλίου και ταυτόχρονα μία πρώτη επαφή με το σύγχρονο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα.

«Η απαγωγή του εκδότη» από τον Δημήτρη Μαμαλούκα. Ένα πράγμα θα σας πω. Διάβασα το μισό σε beach bar στη Χαλκιδική, κάτω από ένα ηχείο που έπαιζε κάτι ήχους σαν να ήταν από πριόνι και τους φίλους μου να επαναλαμβάνουν το πόσο ξενέρωτος ήμουν. Το άλλο μισό το διάβασα την επομένη μέρα σπίτι μου. Απόλυτα ευχαριστημένος. Το βιβλίο σε πάει από μόνο του. Είναι σαν να σε «κλειδώνει» στη θέση του οδηγού μίας Ferrari την ώρα ενός Grand Prix.

«Ο Μπόρχες και οι αιώνιοι ουραγκοτάγκοι» από τον Luis Fernando Verissimo. Επίσης πολύ καλό και συνάμα μικρό (154 σελίδες) αστυνομικό μυθιστόρημα. Ενδεχομένως να σας φανεί πιο εύκολο να έχετε διαβάσει Μπόρχες ή Edgar Allan Poe. Ίσως όμως να σταθεί η αφορμή για να διαβάσετε κάποιον από τους παραπάνω. Ακόμα και αν δεν έχετε διαβάσει πάντως δεν θέλει άγχος απλά 2-3 ώρες ένα απόγευμα.

ΑΝΕΠΙΦΥΛΑΚΤΑ

Ένα ή δύο ή τρία ή όλη την τετραλογία του Λος Άντζελες από James Ellroy. To καθένα ξεχωριστή ιστορία βέβαια. «Λευκή Τζαζ», «Το Μεγάλο Πουθενά» , «Η Μαύρη Ντάλια» και το «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό» συνθέτουν κατά τη γνώμη μου την καλύτερη δουλειά του συγγραφέα Αν σας αρέσει το ένα θα τα διαβάσετε όλα. Αν έχετε δει την ταινία «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό» που πήρε και τα Όσκαρ και σας άρεσε πιστέψτε με καλύτερα είναι τα βιβλία.

Πάμε και σε δυο διαφορετικές δουλειές. Αν θέλετε ταυτόχρονα με την ανάγνωση να μάθετε και δυο – τρία – πέντε – δέκα ενδιαφέροντα πράγματα υπάρχουν δυο δουλειές που εμένα μου άρεσαν πάρα πολύ. Η πρώτη είναι μία έρευνα του Ανδρέα Αποστολίδη ο οποίος χωρίς να ξεχνάει τις «αστυνομικές» του ρίζες συνθέτει ένα έργο επιστημονικά τεκμηριωμένο για την αρχαιοκαπηλία και το εμπόριο αρχαιοτήτων.

Η δεύτερη είναι μία έρευνα του Bryan Palmer με τίτλο «Κουλτούρες της νύχτας». Τώρα με τέτοιο τίτλο πείτε μου εσείς δεν θέλετε να το διαβάσετε;

Άξιος

Θα πω μόνο ότι ο Τηλέμαχος Αλαβέρας αφιέρωσε τη ζωή του στην υπόθεση της λογοτεχνίας. Τώρα έχει γυρίσει για πάντα στην παιδική μας γειτονιά της Μητσαίων
και της Πλατείας Δικαστηρίων και στην απόλυτη αθωότητα. Αντίο φίλε.

επιλογή βιβλίων για ανάγνωση

Νομίζω ότι θα ήταν προτιμότερο, την ερχόμενη Κυριακή, και μετά τον σχολιασμό της σοβαρότατης ψυχικής ασθένειας που διαβάσαμε, να προτείνουμε όλοι βιβλία για ανάγνωση και να καταρτίσουμε ένα κατάλογο. Φυσικά, η σειρά θα αποφασίζεται με απλή πλειοψηφία. Ήδη εγώ, σε πρώτη φάση, προτείνω,

1. To Διπλό Βιβλίο του Δημήτρη Χατζή
2. Το Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου
3. Το Μηδέν και το Άπειρο του Άρθουρ Καίσλερ
4. Το Μεγάλο Ταξίδι του Χόρχε Σέμπρουν
5. Ο Πρώτος Άνθρωπος του Αλμπέρ Καμύ (το τελευταίο ημιτελές βιβλίο του που διέκοψε ο θάνατός του).

"Μια φορά κι έναν καιρό..."

Ενας από τους πλέον επικίνδυνους τρόπους που χρησιμοποίησαν οι μηχανισμοί της κοινωνίας για την συνειδητή αλλοτρίωση της φαντασίας και την επιβολή της κυρίαρχης ιδεολογίας, ήταν τα παραμύθια ( αν κι όχι βέβαια γενικευμένα) . Σε πολλά από αυτά ζούνε ευτυχισμένοι λαοί με βασιλιάδες κι οι κοπέλες περιμένουν πρίγκηπες..Οποιος παραβαίνει τις εντολές δέχεται στους ώμους του το ξέσπασμα όλων των δεινών του κόσμου και στο τέλος μαγικά η ζωή δικαιώνει τους φρόνιμους και υπάκουους.
Το "καλό" και το "κακό" είναι ξεκάθαρο κι ο ρόλος του παραμυθά επίσης.Να πείσει με τη γλαφυρότητα της πένας (τηρουμένων των αναλογιών σήμερα,να αξιοποιήσει τη σκηνοθετική του μπαγκέτα) . Σε βάθος χρόνου να συμψηφίσει. Σε μέρες τηλεαποβλάκωσης να αθωώσει. Σε εποχές μαζικής νάρκης να "εγείρει" συμπάθειες. Κι οι αμφιβολίες που θα σπείρει, μεγέθους φυσαλίδας στον αφρό,νανούρισμα φλοίσβου. Ως εκεί. Ολοι άνθρωποι είμαστε και τη δικαίωση προσδοκούμε. Επιμένω ,ως εκεί. Στα παραμύθια...

Πόσο βούτυρο στο τομάρι της κοινωνίας;

Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου.

Προσωπικά το βιβλίο μου δημιούργησε δυο αντιμαχόμενα συναισθήματα. Αρχικά θα πρέπει να ομολογήσω ότι μου άρεσε η γραφή, το βιβλίο έρεε και δεν σε άφηνε να το αφήσεις. Καλογραμμένο. Επί της ουσίας όμως έχω κάποιες ενστάσεις. Όπως είπε και ο ίδιος ο συγγραφέας μπορεί η «λογοτεχνία να θέτει αμφιβολίες» αλλά θεωρώ πως σε κάποια ζητήματα είναι επιβεβλημένο να έχεις άποψη και να διαλέγεις πλευρά. Είναι διαφορετικό ένας συγγραφέας να πραγματεύεται π.χ την αυτοδικία και να σε αφήνει να διαλέξεις πλευρά και διαφορετικό είναι να πραγματεύεται ένα γεγονός με ιστορική υπόσταση, τεράστια σημασία και (κατά την ταπεινή μου άποψη) να μην δίνει με σαφήνεια τις θέσεις και των δυο πλευρών. Εξηγώ. Μπορεί το συγκεκριμένο βιβλίο να αρέσει και να είναι απολύτως κατανοητό στη γενιά του συγγραφέα αλλά υπάρχουν αναγνώστες που αφενός δεν έζησαν τα γεγονότα αφετέρου δεν διδάχθηκαν ποτέ την ιστορία της περιόδου και αυτοί που έπρεπε να τους τα έχουν πει π.χ γονείς να μην το έχουν κάνει ποτέ.

«Μεγάλος μάγκας ο Εικοσιδυος» μου είπε ένας φίλος στον οποίο πάσαρα το βιβλίο.
«Δεν πειράζει που στον ελεύθερο του χρόνο βασάνιζε και σκότωνε» του απάντησα.
«Αφρός αφρός» μου είπε γελώντας και άλλαξε θέμα.
Τον καταλαβαίνω. Δεν ξέρει και πολύ λογικά ταυτίζεται.
Δεν είναι όμως αυτό άδικο και επικίνδυνο;

Προσωπικά μπορεί να κατάλαβα τα υπονοούμενα για το στρατό με το στουπέτσι, για την εκκλησία με τον ψάλτη – βασανιστή, για την πολυφωνία – ομορφιά – δημοκρατία με το παγώνι αλλά έχω τεράστιες αμφιβολίες αν θα το καταλάβει ένας 20χρονος αναγνώστης ο οποίος μεγαλώνει μέσα σε μία κοινωνία όπου η μαγκιά, τα λεφτά και η καλοπέραση είναι ακρογωνιαίοι λίθοι της καθημερινότητας του.

Ιδιαίτερα σε μία εποχή που τα μεγαλύτερα των εγκλημάτων είτε εντός είτε εκτός των τειχών παραμένουν ατιμώρητα. Γράφοντας αυτές τις σειρές παρακολουθώ ειδήσεις και έχω απασφαλίσει. Ψάχνανε αντιεισαγγελείς του Αρείου Πάγου τους υπεύθυνους για το σκάνδαλο των ομολόγων. Βρήκαν τις αποδείξεις και ο Εισαγγελέας άσκησε δίωξη κατά παντός υπευθύνου αποφεύγοντας να προσωποποιήσει τις κατηγορίες. Μα είναι ποτέ δυνατόν αναρωτιέμαι; Και τότε και τώρα τα εγκλήματα έχουν ονοματεπώνυμο και αυτή είναι η ουσία.

Αφιέρωσα πολύ χρόνο προσπαθώντας να απαντήσω στο ερώτημα αν κρινόμαστε ως άνθρωποι συνολικά ή φτάνει μία στιγμή για να σημαδέψει ολόκληρη τη ζωή μας Διατηρώντας ακόμα και τώρα επιφυλάξεις νομίζω πως μάλλον επικρατεί το δεύτερο.

"Oι Κυριακές της συνάφειας"

Μιλάμε τις Κυριακές.Η πρώτη μου σκέψη είναι ότι αυτή η προσπάθεια κρατεί καλά και ενδιαφέρει όλους μας. Παλιούς και νέους (σε σχέση με τη συμμετοχή), νέους και νεώτερους (σε ότι αφορά την ηλικία της καρδιάς και του πνεύματος).
Χαρακτηριστήκαμε κάποιοι από εμάς, περίπου ερήμην, τη δεκαετία του 80 "γενιά της αλλαγής".Μόνο που συλλαβίζαμε την ουτοπία με στίχους του Νικηφόρου,ακουμπούσαμε την οργή μας στα γκάζια του Κουτσούκου και πιστεύαμε ότι μπορούμε να "ενοχλήσουμε το σύμπαν" διαβάζοντας τον Καρούζο.Κι αργότερα,όταν τα χρόνια,τα κινήματα και τα πρόσωπα έκαιγαν σε συνθήκες βραδείας καύσεως την προσδοκία,επιμέναμε στης Γώγου την τρυφερή διαθήκη:"..θα τον αλλάξουμε τον κόσμο,παρ΄όλ΄αυτά,Μαρία".
Οποια μέθοδο ανάλυσης κι αν επιλέξει ο καθένας στον πολιτικό του προβληματισμό,νομίζω θα συμφωνήσει σε τούτo.Μείναμε λίγοι να αγωνιούμε.Τόσο λίγοι ώστε να χωράμε σε ένα πατάρι.Η κάπως έτσι.Ο φίλος της εφηβείας Γρηγόρης, οι ποιητές της πόλης που ακόμη "δεν παραδέχτηκαν την ήττα"(χωράνε κι οι διαφωνούντες), κυρίως όμως ένα σμάρι νέων παιδιών που-παραδόξως για τα δεδομένα της εποχής-διαβάζουν,σκέπτονται,αμφισβητούν κι αρθρώνουν λόγο.Για αγωνίες κι όνειρα.Δεν είναι θέμα τοπογραφίας.Η ανθρωπογεωγραφία είναι αυτή που δημοκρατικά καταρρίπτει πάσης φύσεως "αποστάσεις".Οπως έγραψε ο Oscar Wilde:"Ολοι ζούμε στον υπόνομο,μα κάποιοι κοιτάμε τα αστέρια".
Μιλάμε τις Κυριακές.Το βιβλίο είναι μόνο η αφορμή.Η κατά τον χαρακτηρισμό του Brecht, "ένα όπλο".